Có, trong những trường hợp nhất định. Theo cách Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định lâu nay, khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học được trừ vào thu nhập trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú, nếu đóng góp vào: tổ chức, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa; hoặc quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học được thành lập và hoạt động theo quy định. Kèm theo phải có chứng từ do tổ chức, quỹ đó cấp.
Điều kiện cụ thể hiện hành cần tra theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi và văn bản hướng dẫn từ 1/7/2026 (Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC). Điểm quan trọng nhất để nhớ: chuyển tiền giúp một người cụ thể, dù hoàn cảnh đáng thương đến đâu, thường không thuộc diện được giảm trừ.
Bạn có thuộc diện không — sàng lọc nhanh
- Bạn có thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc kinh doanh và có số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong năm không?
- Khoản đóng góp vào tổ chức, cơ sở hoặc quỹ thuộc loại luật cho phép, không phải chuyển cho cá nhân?
- Tổ chức, quỹ đó được thành lập và hoạt động hợp pháp, vì mục đích từ thiện, nhân đạo, khuyến học, không nhằm lợi nhuận?
- Bạn có chứng từ thu do tổ chức, quỹ cấp, ghi tên bạn và số tiền không?
- Khoản đóng góp phát sinh trong năm tính thuế bạn đang quyết toán?
Năm câu phải là “có” cùng lúc. Câu 1 hay bị quên: người có thu nhập chưa tới mức phải nộp thuế sau giảm trừ gia cảnh (bản thân 15,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng từ kỳ tính thuế 2026) thì giảm trừ từ thiện không làm thay đổi gì.
Những trường hợp thường gặp, được và không được
| Tình huống | Theo cách quy định lâu nay |
|---|---|
| Đóng góp vào quỹ khuyến học, quỹ từ thiện thành lập hợp pháp, có biên lai | Thường được giảm trừ |
| Đóng góp cho cơ sở nuôi dưỡng trẻ mồ côi, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa hoạt động hợp pháp | Thường được giảm trừ |
| Chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của người kêu gọi trên mạng | Thường không được |
| Chuyển tiền trực tiếp cho người bệnh, gia đình khó khăn | Thường không được |
| Ủng hộ qua tài khoản của cơ quan, tổ chức tiếp nhận trong các đợt thiên tai lớn | Phụ thuộc bên nhận có thuộc loại tổ chức, quỹ luật cho phép không; các đợt lớn có thể có hướng dẫn riêng — tra hoặc hỏi cơ quan thuế |
| Công đức, cúng dường tại cơ sở tôn giáo | Cần xem cơ sở đó có thuộc loại tổ chức luật cho phép không; không mặc định được |
Nguyên tắc chung: bên nhận là loại tổ chức gì quyết định gần hết. Mục đích tốt là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ.
Ủng hộ qua công ty: cần gì để được tính
Nhiều cơ quan, doanh nghiệp tổ chức “mỗi người một ngày lương” và chuyển chung cho một quỹ. Để phần của từng người được giảm trừ:
- Công ty lập danh sách người đóng góp và số tiền của từng người, có xác nhận.
- Công ty chuyển tiền cho tổ chức, quỹ hợp lệ và nhận chứng từ thu; tốt nhất chứng từ ghi rõ là khoản đóng góp của tập thể người lao động kèm danh sách.
- Khi quyết toán, dùng chứng từ này làm căn cứ giảm trừ cho từng người. Người uỷ quyền cho công ty quyết toán thay thì hỏi kế toán cách công ty thể hiện; người tự quyết toán thì xin bản sao chứng từ và danh sách.
Phần tiền của nhân viên không phải chi phí của công ty; phần công ty tự bỏ ra thì xét theo quy định chi phí được trừ của doanh nghiệp, là câu chuyện riêng.
Giảm trừ giúp bớt được bao nhiêu thuế
Khoản đóng góp hợp lệ được trừ vào thu nhập tính thuế, không trừ thẳng vào số thuế. Vì vậy số thuế giảm được bằng khoản đóng góp nhân với thuế suất ở bậc mà phần thu nhập đó đang chịu theo biểu thuế luỹ tiến hiện hành.
Ví dụ giả định: một người đóng góp hợp lệ 6 triệu đồng trong năm. Giả sử phần thu nhập bị trừ đi đang chịu thuế suất 10%, số thuế giảm khoảng 600.000 đồng; nếu đang chịu thuế suất cao hơn thì giảm nhiều hơn tương ứng. (Tỷ lệ 10% ở đây chỉ để minh hoạ cách tính; bậc và thuế suất cụ thể theo biểu thuế hiện hành.)
Khoản giảm trừ thường không vượt quá thu nhập tính thuế của năm và không chuyển sang năm sau. Đóng góp lớn trong một năm có thu nhập thấp thì phần vượt không dùng được.
Trước khi đóng góp: ba việc kiểm tra bên nhận
Nếu muốn khoản đóng góp vừa đến đúng người cần, vừa được tính giảm trừ, dành vài phút kiểm tra trước khi chuyển:
- Bên nhận là ai. Tên tổ chức, quỹ đầy đủ; có quyết định thành lập hoặc thông tin công khai về tư cách pháp lý không. Một trang mạng xã hội đẹp không thay được thông tin này.
- Tài khoản nhận là của ai. Tài khoản đứng tên tổ chức, quỹ — không phải tên cá nhân của người điều hành. Tài khoản cá nhân là dấu hiệu đầu tiên cho thấy bạn sẽ không có chứng từ hợp lệ, và cũng là dấu hiệu rủi ro về việc tiền có đến đúng nơi không.
- Có cấp chứng từ không. Hỏi trước: sau khi nhận, tổ chức có gửi biên lai, giấy xác nhận ghi tên người đóng góp không, gửi bằng cách nào, bao lâu.
Nếu cả ba câu đều có câu trả lời rõ, khoản đóng góp của bạn gần như chắc chắn có đủ hồ sơ. Nếu không, bạn vẫn có thể giúp — chỉ là nên xác định trước rằng khoản đó không dùng để giảm trừ thuế, và không kê vào tờ khai quyết toán.
Rủi ro khi tự áp dụng sai
- Kê khoản chuyển cho cá nhân như khoản đóng góp cho quỹ.
- Kê cùng một chứng từ hai lần, hoặc kê cả phần công ty đã đóng góp như của riêng mình.
- Không có chứng từ, chỉ có ảnh chụp giao dịch chuyển tiền.
Khi cơ quan thuế kiểm tra hồ sơ quyết toán, khoản giảm trừ không hợp lệ bị loại, cá nhân phải nộp phần thuế còn thiếu, cộng tiền chậm nộp theo ngày (mức 0,03%/ngày theo quy định lâu nay; kiểm tra mức hiện hành) và có thể bị phạt theo nghị định hiện hành. Số tiền thường không lớn, nhưng một hồ sơ quyết toán bị hỏi lại mất nhiều thời gian hơn nhiều so với khoản thuế tiết kiệm được.
Hồ sơ phải giữ để chứng minh
- Chứng từ thu, biên lai do tổ chức, quỹ cấp, ghi tên người đóng góp, số tiền, ngày.
- Giấy tờ thể hiện tổ chức, quỹ được thành lập và hoạt động hợp pháp (quyết định thành lập, thông tin công khai của quỹ) — đặc biệt với quỹ ít người biết.
- Chứng từ chuyển tiền từ tài khoản của chính người đóng góp.
- Danh sách đóng góp tập thể và bản sao chứng từ, nếu ủng hộ qua công ty.
- Tờ khai quyết toán năm có thể hiện khoản giảm trừ.
Tự kiểm tra ở đâu: ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử cá nhân (đăng nhập bằng số định danh cá nhân) để xem thu nhập đã được khai và khai quyết toán; cơ quan thuế quản lý khi không chắc bên nhận có thuộc loại tổ chức, quỹ được phép hay không.
Câu hỏi thường gặp
Ủng hộ qua tin nhắn điện thoại có được giảm trừ không?
Thường khó, vì không có chứng từ thu ghi tên người đóng góp do tổ chức, quỹ cấp. Nếu muốn được giảm trừ, nên chọn cách đóng góp có chứng từ.
Đóng góp cho quỹ ở nước ngoài có được tính không?
Điều kiện là quỹ được thành lập và hoạt động theo quy định pháp luật mà văn bản hướng dẫn chấp nhận. Quỹ ở nước ngoài thường khó chứng minh điều này; nên hỏi cơ quan thuế trước.
Người có thu nhập từ cho thuê nhà có được giảm trừ từ thiện không?
Theo cách quy định lâu nay, giảm trừ từ thiện áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công và kinh doanh của cá nhân cư trú. Với thu nhập cho thuê tài sản, cần tra hướng dẫn hiện hành về cách tính thuế áp dụng.
Đã uỷ quyền cho công ty quyết toán thì làm sao để được giảm trừ từ thiện?
Nộp chứng từ cho kế toán công ty trước khi công ty quyết toán và hỏi công ty có tính giảm trừ này khi quyết toán thay hay không. Nếu không, có thể cân nhắc tự quyết toán.
Mất biên lai rồi thì có xin lại được không?
Nhiều tổ chức, quỹ lưu danh sách người đóng góp và có thể cấp giấy xác nhận lại. Liên hệ sớm, mang theo chứng từ chuyển tiền để họ đối chiếu; để lâu thì việc xác nhận khó hơn.
Khoản đóng góp năm nay nhưng biên lai ghi ngày năm sau thì tính năm nào?
Thường căn cứ vào thời điểm đóng góp thể hiện trên chứng từ. Nếu ngày trên chứng từ khác ngày chuyển tiền, xin tổ chức nhận xác nhận lại để tránh bị hỏi khi quyết toán.
