Nhận gói hỗ trợ khi nghỉ việc theo thoả thuận: khoản nào không chịu thuế TNCN

Trong gói tiền nhận khi nghỉ việc theo thoả thuận, những khoản chi đúng theo mức Bộ luật Lao động và pháp luật bảo hiểm — trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm, bảo hiểm xã hội một lần, trợ cấp thất nghiệp — thường không tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Phần công ty trả thêm ngoài mức luật định (tiền hỗ trợ, “cảm ơn”, thưởng chia tay) và tiền lương những ngày phép chưa nghỉ thường là thu nhập từ tiền lương, tiền công và phải tính thuế.

Vấn đề là gói tiền thường được ghi chung một con số trong biên bản thoả thuận. Không tách, người lao động không biết mình đã bị khấu trừ bao nhiêu và vì sao; công ty thì dễ khấu trừ sai. Bài này giúp tách từng khoản trước khi ký. Hướng dẫn chi tiết thuế thu nhập cá nhân từ 1/7/2026 theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP và Thông tư 87/2026/TT-BTC, cần đối chiếu khi áp dụng cho kỳ 2026.

Bóc gói tiền thành từng khoản

Nhìn bảng sẽ thấy: phần “được miễn” thường không lớn như người lao động nghĩ, vì trợ cấp thôi việc chỉ tính cho khoảng thời gian chưa tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Phần lớn gói tiền thoả thuận là khoản hỗ trợ thêm và thường phải tính thuế.

Bạn có thuộc diện không — sàng lọc nhanh

1. Biên bản thoả thuận có tách riêng từng khoản (trợ cấp theo luật, hỗ trợ thêm, tiền phép, lương còn lại) không?
2. Khoản gọi là “trợ cấp thôi việc” có được tính đúng theo công thức của Bộ luật Lao động (thời gian làm việc, tiền lương bình quân) không, hay là con số làm tròn thoả thuận?
3. Thời gian làm việc dùng để tính trợ cấp đã trừ khoảng thời gian có đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa?
4. Có khoản nào gọi là “bồi thường” không? Căn cứ là thoả thuận tự nguyện hay quyết định của toà án, cơ quan có thẩm quyền?
5. Công ty khấu trừ thuế phần phải tính theo cách nào, và có cấp chứng từ khấu trừ không?

Câu 1 là “không” thì nên đề nghị sửa biên bản trước khi ký. Một biên bản gộp chung mọi thứ vào “khoản hỗ trợ” khiến cả phần lẽ ra không tính thuế cũng dễ bị khấu trừ.

Trợ cấp thôi việc: phần đúng luật và phần vượt

Bộ luật Lao động quy định trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm với công thức theo thời gian làm việc và tiền lương bình quân. Phần tính đúng theo công thức đó không tính vào thu nhập chịu thuế. Ví dụ giả định để minh hoạ cách tách (con số chỉ minh hoạ):

• Người lao động làm việc nhiều năm, trong đó phần lớn thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp. Trợ cấp thôi việc theo luật chỉ tính cho phần thời gian chưa đóng, ra một khoản nhỏ, giả sử 20 đơn vị.
• Công ty thoả thuận trả tổng cộng 150 đơn vị “trợ cấp nghỉ việc”.
• Khi đó 20 đơn vị là trợ cấp theo luật, không tính thuế; 130 đơn vị còn lại là khoản hỗ trợ thêm, tính thuế như tiền lương, tiền công.

Nhiều người ngạc nhiên vì con số được miễn nhỏ, nhưng đó là do thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp được bù bằng trợ cấp thất nghiệp từ quỹ bảo hiểm — khoản này cũng không tính thuế, chỉ là không do công ty trả.

Khoản trả sau ngày nghỉ và cách khấu trừ

Gói tiền thường được chi sau ngày chấm dứt hợp đồng. Khi đó người nhận không còn là nhân viên đang làm việc, nên cách khấu trừ có thể khác với tiền lương hằng tháng. Hướng dẫn về khấu trừ đối với khoản trả cho người đã nghỉ việc cần xem ở văn bản đang hiệu lực; điều người lao động cần làm là:

• Hỏi công ty sẽ khấu trừ theo cách nào và bao nhiêu trước khi ký.
• Xin chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân ghi rõ khoản đã khấu trừ.
• Xin xác nhận thu nhập, số thuế đã khấu trừ của cả năm tại công ty cũ.

Người nghỉ việc giữa năm rồi đi làm nơi khác, hoặc có khoản hỗ trợ lớn, thường thuộc diện tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân cuối năm. Khi quyết toán, số thuế đã khấu trừ ở công ty cũ được trừ vào số phải nộp; nếu khấu trừ nhiều hơn số phải nộp thì được hoàn hoặc bù trừ. Giảm trừ gia cảnh từ kỳ tính thuế 2026 là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15), tính cho cả năm dù có tháng không có thu nhập, theo cách hướng dẫn lâu nay.

Chi tiết về quyết toán khi đổi việc giữa năm có ở phần quyết toán thuế thu nhập cá nhân trên Cổng Thuế.

Bồi thường, hỗ trợ nghỉ hưu sớm, tinh giản: những ca cần hỏi

• Bồi thường khi công ty đơn phương chấm dứt trái luật: Bộ luật Lao động quy định các khoản công ty phải trả. Phần tiền lương cho những ngày không được làm việc bản chất là tiền lương. Phần bồi thường thêm có thuộc nhóm không tính thuế hay không cần hỏi cơ quan thuế, vì không phải mọi khoản mang tên “bồi thường” đều được loại ra.
• Hỗ trợ nghỉ hưu trước tuổi do công ty tự đặt: thường là khoản hỗ trợ ngoài luật, tính thuế.
• Trợ cấp theo chính sách tinh giản, sắp xếp của Nhà nước (khu vực công): các khoản trợ cấp chi theo chế độ do Nhà nước quy định thường không tính thuế, cần giữ quyết định giải quyết chế độ.
• Tiền thoả thuận giữ bí mật, không cạnh tranh: là thu nhập, thường tính thuế; bản chất phải xem hợp đồng.

Với các ca trên, cách làm an toàn là tách khoản ngay trong biên bản, ghi căn cứ từng khoản, và hỏi cơ quan thuế nếu khoản lớn.

Rủi ro khi tự áp dụng sai

Rủi ro với người lao động: tự coi toàn bộ gói là “trợ cấp thôi việc” nên không khai khi quyết toán. Cơ quan thuế có dữ liệu công ty đã khai, sẽ phát hiện chênh lệch; người lao động phải nộp bù cộng tiền chậm nộp tính theo ngày (mức 0,03%/ngày theo quy định lâu nay; kiểm tra mức hiện hành).

Rủi ro với doanh nghiệp: ghi toàn bộ là trợ cấp thôi việc để không khấu trừ, tạo cảm giác “thưởng ròng” cho người nghỉ. Khi kiểm tra, doanh nghiệp bị truy thu số thuế lẽ ra phải khấu trừ, kèm tiền chậm nộp và có thể bị phạt. Ngoài ra, khoản chi vượt mức luật định vẫn có thể là chi phí được trừ nếu ghi trong hợp đồng lao động, thoả ước hoặc quy chế — nhưng đó là câu hỏi thuế thu nhập doanh nghiệp, không làm thay đổi nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.

Hồ sơ phải giữ để chứng minh

• Biên bản thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động tách riêng từng khoản và căn cứ.
• Bảng tính trợ cấp thôi việc theo công thức Bộ luật Lao động: thời gian làm việc, thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp, tiền lương bình quân.
• Quyết định chấm dứt hợp đồng, sổ bảo hiểm xã hội đã chốt.
• Chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân và xác nhận thu nhập cả năm tại công ty cũ.
• Sao kê tài khoản nhận các khoản tiền, khớp với biên bản.
• Quyết định của toà án hoặc cơ quan có thẩm quyền nếu có khoản bồi thường theo tranh chấp.

Tự kiểm tra ở đâu: ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử cá nhân (đăng nhập bằng số định danh cá nhân) để xem thu nhập công ty cũ đã khai cho mình và số thuế đã khấu trừ; cổng dịch vụ của cơ quan bảo hiểm xã hội để xem thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp — con số quyết định phần trợ cấp thôi việc không tính thuế.