Hộ nông nghiệp, trang trại, hợp tác xã: sàng lọc diện được gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất

Gia hạn nộp thuế chỉ có ý nghĩa với người đang có số thuế hoặc tiền thuê đất phải nộp. Hộ trồng trọt, chăn nuôi chỉ bán sản phẩm tự sản xuất thường không có thuế thu nhập nào phải nộp, nên không có gì để gia hạn ở phần này. Người thật sự cần sàng lọc là trang trại, hộ có hoạt động kinh doanh trên ngưỡng, hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp đang nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp tạm nộp hoặc tiền thuê đất.

Có hai loại gia hạn: gia hạn theo đợt do Chính phủ ban hành cho các ngành, nhóm đối tượng trong một khoảng thời gian (các đợt những năm gần đây thường có nhóm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản), và gia hạn theo trường hợp theo Luật Quản lý thuế khi bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh hoặc các lý do luật nêu. Cả hai đều chỉ lùi hạn nộp, không xoá số thuế.

Bảng sàng lọc theo loại chủ thể

Hai cột cuối là “có thể”, vì mỗi đợt gia hạn liệt kê ngành, khoản thuế, kỳ thuế riêng. Bảng giúp biết mình có nên đọc nghị định gia hạn của đợt đó hay không.

Sàng lọc nhanh khi có đợt gia hạn mới

1. Đơn vị có doanh thu từ ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản (hoặc ngành được nêu) trong kỳ gia hạn không? Chỉ đăng ký ngành mà không có doanh thu thường không đủ.
2. Khoản thuế đang phải nộp là loại nào: GTGT, TNDN tạm nộp, thuế của hộ kinh doanh, tiền thuê đất? Đợt đó có liệt kê khoản ấy không?
3. Kỳ thuế nào được gia hạn và gia hạn tới ngày nào?
4. Đợt đó yêu cầu nộp giấy đề nghị gia hạn một lần hay không, và hạn nộp giấy đề nghị là khi nào?
5. Có khoản nào bị loại trừ không? Các đợt trước thường không áp dụng cho thuế GTGT khâu nhập khẩu và không áp dụng cho thuế thu nhập cá nhân đã khấu trừ của người lao động — kiểm tra lại từng đợt.

Hợp tác xã, doanh nghiệp có nhiều ngành cần xem ngành nào có doanh thu trong kỳ; có đợt chỉ cho gia hạn khi ngành được nêu có doanh thu, không xét tỷ lệ doanh thu.

Tiền thuê đất: khoản lớn mà nhiều trang trại bỏ quên

Với trang trại, hợp tác xã thuê đất của Nhà nước, tiền thuê đất hằng năm thường là khoản lớn hơn cả thuế. Vài điểm cần nhớ:

• Các đợt gia hạn gần đây có lúc gồm cả tiền thuê đất phải nộp của một kỳ trong năm cho doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân thuê đất trực tiếp của Nhà nước. Cần đọc từng đợt để biết có hay không.
• Đất thuê của xã (đất công ích) hoặc của cá nhân khác không phải tiền thuê đất nộp ngân sách theo nghĩa của các đợt gia hạn; thoả thuận với bên cho thuê.
• Khi bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh, ngoài gia hạn còn có quy định xét giảm tiền thuê đất theo mức thiệt hại, làm hồ sơ riêng.

Giấy đề nghị gia hạn có thể gộp nhiều khoản (thuế và tiền thuê đất) trong cùng một giấy theo mẫu của đợt đó; nếu thuê đất ở nhiều địa phương, cần xem giấy đề nghị gửi tới đâu.

Gia hạn theo trường hợp khi bị thiên tai, dịch bệnh

Ngoài đợt chung, Luật Quản lý thuế cho phép gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất khi người nộp thuế bị thiệt hại vật chất do thiên tai, thảm hoạ, dịch bệnh, hoả hoạn, tai nạn bất ngờ, ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất, kinh doanh. Khác với đợt chung:

• Phải có hồ sơ riêng: văn bản đề nghị, xác nhận thiệt hại của cơ quan có thẩm quyền, giấy tờ về giá trị thiệt hại.
• Số tiền được gia hạn gắn với thiệt hại, không tự động cho mọi khoản.
• Thời gian gia hạn theo quy định của luật và quyết định của cơ quan thuế.

Với dịch bệnh vật nuôi, biên bản của cơ quan thú y về tiêu huỷ là giấy tờ quan trọng. Chi tiết thủ tục có trong bài đến hạn mà chưa đủ tiền nộp thuế.

Ví dụ giả định: một hợp tác xã có ba mảng hoạt động

Giả sử một hợp tác xã ở đồng bằng có ba mảng: trồng và bán lúa giống do hợp tác xã tự sản xuất trên đất thuê của Nhà nước, làm dịch vụ làm đất cho xã viên, và bán phân bón. Năm đó có đợt gia hạn nộp thuế có nhóm ngành nông nghiệp.

1. Xác định ngành có doanh thu: hợp tác xã có doanh thu từ trồng trọt và dịch vụ nông nghiệp trong kỳ — đúng nhóm ngành được nêu.
2. Liệt kê khoản đang phải nộp: thuế GTGT của mảng bán phân bón và các mảng chịu thuế; thuế TNDN tạm nộp của phần không được miễn; tiền thuê đất của thửa ruộng giống.
3. Đối chiếu với đợt gia hạn: khoản nào, kỳ nào được gia hạn; tiền thuê đất có nằm trong đợt không.
4. Nộp một giấy đề nghị theo mẫu của đợt, trước hạn nộp giấy đề nghị.
5. Ghi lịch hạn mới cho từng khoản, nộp đủ trước khi hết thời gian gia hạn.

Bước 5 là chỗ hay hỏng: hạn mới có thể rơi đúng lúc hợp tác xã bận thu hoạch hoặc quyết toán với xã viên, và không ai nhớ khoản nào đang được gia hạn. Nên đặt nhắc hạn ngay khi nộp giấy đề nghị.

Gia hạn khác miễn: ba hiểu lầm hay gặp ở nông thôn

• “Được gia hạn là không phải nộp nữa.” Sai. Hết thời gian gia hạn phải nộp đủ; nộp sau hạn gia hạn thì tính tiền chậm nộp từ ngày hết hạn gia hạn.
• “Hợp tác xã được miễn thuế TNDN thì không cần quan tâm gia hạn.” Phần miễn là phần thu nhập đủ điều kiện; phần bán vật tư, dịch vụ ngoài có thể vẫn tạm nộp, và thuế GTGT, tiền thuê đất vẫn phải nộp — đều có thể nằm trong diện gia hạn.
• “Nộp giấy đề nghị trễ vẫn được.” Mỗi đợt có hạn nộp giấy đề nghị; nộp trễ có thể chỉ được gia hạn cho kỳ còn lại hoặc không được. Nên nộp ngay khi đợt gia hạn có hiệu lực.

Hồ sơ phải giữ để chứng minh

• Giấy đề nghị gia hạn đã nộp, thông báo tiếp nhận của cơ quan thuế.
• Sổ, hoá đơn chứng minh doanh thu phát sinh từ ngành được gia hạn trong kỳ.
• Hợp đồng thuê đất, thông báo nộp tiền thuê đất.
• Với gia hạn theo trường hợp: xác nhận thiệt hại, biên bản thú y, ảnh hiện trường, giấy tờ về giá trị thiệt hại.
• Bảng theo dõi hạn nộp mới của từng khoản sau gia hạn.

Tự kiểm tra ở đâu: hợp tác xã, doanh nghiệp xem số thuế phải nộp, số đang được gia hạn và hạn nộp mới trong tài khoản thuế điện tử; hộ, cá nhân xem trên ứng dụng thuế trên điện thoại. Ngành kinh tế đã đăng ký tra trên trang tra cứu thông tin người nộp thuế và cổng đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã. Danh sách ngành, khoản thuế của từng đợt đọc ở nghị định gia hạn của đợt đó.