Theo khung hướng dẫn thuế thu nhập doanh nghiệp lâu nay, khoản tài trợ được trừ là một danh sách đóng: tài trợ cho giáo dục, y tế, khắc phục hậu quả thiên tai, làm nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết, nhà cho người nghèo, tài trợ nghiên cứu khoa học, tài trợ theo chương trình của Nhà nước cho địa phương thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, và một số trường hợp khác theo quy định. Công đức chùa, tài trợ lễ hội, góp tiền làm đường làng thông thường không nằm trong danh sách này, nên thường là chi phí không được trừ.
Doanh nghiệp vẫn được chi, và nhiều khoản rất có ý nghĩa với cộng đồng. Chỉ là khoản đó được chi từ lợi nhuận sau thuế, không làm giảm thuế thu nhập doanh nghiệp. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 và văn bản hướng dẫn có thể điều chỉnh danh sách; cần tra bản đang hiệu lực trước khi quyết toán.
Vì sao danh sách tài trợ được trừ lại hẹp
Chi phí được trừ, về nguyên tắc, là khoản chi liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tài trợ vốn không phục vụ kinh doanh, nên luật chỉ cho trừ một số khoản mà Nhà nước muốn khuyến khích xã hội cùng gánh: giáo dục, y tế, thiên tai, nhà ở cho người khó khăn, khoa học, địa bàn đặc biệt khó khăn. Ngoài danh sách đó, dù mục đích tốt đến đâu, khoản chi không làm giảm thu nhập chịu thuế.
Nói cách khác, câu hỏi không phải “khoản này có tốt không” mà là “khoản này có nằm trong nhóm luật cho trừ không, và hồ sơ có đúng mẫu không”.
Doanh nghiệp ở địa phương thường nhận nhiều lời mời trong năm. Cách làm gọn là lập kế hoạch tài trợ đầu năm với hai cột: khoản thuộc nhóm được trừ (giáo dục, y tế, thiên tai, nhà cho người nghèo…) và khoản ngoài nhóm (tín ngưỡng, lễ hội, công trình thôn). Cột thứ nhất cần chuẩn bị hồ sơ đúng mẫu ngay khi chi; cột thứ hai chỉ cần chứng từ chi và được cộng lại khi quyết toán. Nhìn trước hai cột cũng giúp chủ doanh nghiệp biết khoản nào thực sự tốn gấp đôi vì không được trừ.
Bạn có thuộc diện không — sàng lọc nhanh
- Khoản chi thuộc nhóm nào: giáo dục, y tế, thiên tai, nhà ở cho người khó khăn, nghiên cứu khoa học, chương trình của Nhà nước tại địa bàn đặc biệt khó khăn — hay ngoài các nhóm đó?
- Bên nhận là ai: cơ sở giáo dục, y tế, tổ chức có chức năng huy động tài trợ, chính quyền địa phương — hay ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, ban tổ chức lễ hội, ban phát triển thôn?
- Có chương trình, văn bản của Nhà nước làm căn cứ không (với tài trợ cho địa bàn đặc biệt khó khăn)?
- Doanh nghiệp có nhận lại quyền quảng cáo có thật (hợp đồng, vị trí, thời gian) không?
- Hồ sơ có biên bản xác nhận tài trợ, hoá đơn, chứng từ chuyển tiền đầy đủ không?
Câu 1 ra “ngoài các nhóm” thì dừng ở đó: khoản chi không được trừ, trừ khi câu 4 cho thấy đây thực chất là chi quảng cáo có hợp đồng.
Từng khoản thường gặp ở địa phương
| Khoản chi | Thường được xem là | Ghi chú |
|---|---|---|
| Công đức chùa, đình, nhà thờ, cơ sở tín ngưỡng | Không được trừ | Không thuộc nhóm tài trợ được trừ theo khung lâu nay |
| Tài trợ lễ hội truyền thống, hội làng | Không được trừ | Trừ khi có hợp đồng quảng cáo thật với ban tổ chức |
| Góp làm đường làng, cầu, nhà văn hoá thôn | Thường không được trừ | Nếu thuộc chương trình của Nhà nước tại địa bàn đặc biệt khó khăn, có văn bản của chính quyền, cần xem riêng |
| Ủng hộ quỹ khuyến học của xã | Cần xem cụ thể | Nếu dùng cho học bổng, cơ sở giáo dục và có hồ sơ theo diện tài trợ giáo dục thì có cơ sở; góp chung quỹ không rõ mục đích thì khó |
| Ủng hộ quỹ vì người nghèo, làm nhà cho hộ nghèo | Có cơ sở nếu làm nhà cho người nghèo đúng hồ sơ | Góp chung vào quỹ không gắn với nhà ở cụ thể cần xem hồ sơ |
| Ủng hộ đội bóng, giải thể thao địa phương | Thường không được trừ | Trừ khi là tài trợ quảng cáo có hợp đồng |
| Ủng hộ khắc phục bão lũ qua chính quyền, Mặt trận | Có cơ sở | Thuộc nhóm khắc phục thiên tai, cần biên bản xác nhận của bên nhận |
Khi tài trợ kèm quảng cáo thật
Tài trợ lễ hội, giải thể thao đổi lấy quyền đặt biển quảng cáo, in tên trên áo thi đấu, xướng tên trên sân khấu có thể là chi quảng cáo — một khoản chi phục vụ kinh doanh. Để được xem như vậy, hồ sơ phải thể hiện giao dịch quảng cáo có thật:
- Hợp đồng với bên có tư cách cung cấp dịch vụ (ban tổ chức có pháp nhân, đơn vị tổ chức sự kiện), ghi rõ quyền lợi quảng cáo, vị trí, thời lượng.
- Hoá đơn dịch vụ quảng cáo, tài trợ quảng cáo do bên đó xuất.
- Bằng chứng thực hiện: hình ảnh biển, sản phẩm in có logo, biên bản nghiệm thu.
- Giá trị hợp lý so với lợi ích quảng cáo nhận được.
Gắn chữ “quảng cáo” vào một khoản công đức không có quyền lợi thật là khai sai bản chất. Khi kiểm tra, cơ quan thuế nhìn vào quyền lợi thực tế và người xuất hoá đơn, không nhìn vào tên khoản chi.
Không được trừ vẫn được chi: ghi sổ thế nào
Khoản chi không được trừ vẫn là chi phí thật của doanh nghiệp trên sổ kế toán. Điều khác là khi quyết toán thuế, khoản này được cộng lại vào thu nhập chịu thuế ở phần điều chỉnh. Việc nên làm:
- Vẫn có quyết định chi của người có thẩm quyền, biên nhận của bên nhận, chứng từ chuyển tiền. Doanh nghiệp là tổ chức, mọi khoản chi phải có chứng từ, dù được trừ hay không.
- Theo dõi trên một tài khoản chi tiết riêng để khi quyết toán không sót.
- Với doanh nghiệp nhiều chủ sở hữu, khoản công đức nên có chấp thuận của hội đồng thành viên hoặc hội đồng quản trị theo điều lệ, vì đó là tiền của các chủ.
Một cách làm khác: chủ doanh nghiệp tự công đức bằng tiền cá nhân. Khi đó không liên quan tới sổ sách doanh nghiệp, cũng không liên quan tới thuế thu nhập cá nhân của chủ (đóng góp vào cơ sở tín ngưỡng thường không nằm trong khoản giảm trừ từ thiện, nhân đạo theo quy định).
Rủi ro khi tự áp dụng sai
Ví dụ giả định: một công ty xây dựng hằng năm công đức chùa, tài trợ hội làng và góp làm đường thôn, hạch toán chung là “chi tài trợ”, không điều chỉnh khi quyết toán. Khi kiểm tra, cơ quan thuế loại toàn bộ các khoản này khỏi chi phí được trừ, tính lại thuế thu nhập doanh nghiệp của nhiều năm, cộng tiền chậm nộp tính theo ngày (mức 0,03%/ngày theo quy định lâu nay; kiểm tra mức hiện hành) và có thể phạt khai sai.
Chiều ngược lại cũng có: khoản ủng hộ khắc phục bão lũ đúng diện nhưng không có biên bản xác nhận của bên nhận, nên cũng bị loại. Đúng diện mà thiếu hồ sơ thì kết quả giống sai diện.
Hồ sơ phải giữ để chứng minh
- Quyết định chi tài trợ, công đức của người có thẩm quyền; biên bản họp nếu điều lệ yêu cầu.
- Với khoản thuộc diện được trừ: biên bản xác nhận tài trợ ký bởi doanh nghiệp và bên nhận đúng tư cách; hoá đơn, chứng từ; văn bản chương trình của Nhà nước nếu là tài trợ cho địa bàn đặc biệt khó khăn.
- Với khoản quảng cáo: hợp đồng, hoá đơn dịch vụ, bằng chứng thực hiện.
- Với khoản không được trừ: biên nhận của bên nhận, chứng từ chuyển tiền, bảng tổng hợp để điều chỉnh khi quyết toán.
- Chứng từ kế toán lưu ít nhất 10 năm theo Luật Kế toán.
Tự kiểm tra ở đâu: tài khoản thuế điện tử để xem phụ lục điều chỉnh chi phí không được trừ đã khai các năm; cổng hoá đơn điện tử để kiểm tra hoá đơn quảng cáo của ban tổ chức, đơn vị sự kiện; chính quyền cấp xã để hỏi dự án đường, cầu có thuộc chương trình của Nhà nước tại địa bàn đặc biệt khó khăn hay không.
Câu hỏi thường gặp
Công ty tài trợ tu bổ di tích đã xếp hạng thì có khác công đức chùa không?
Tu bổ di tích văn hoá có thể có chính sách riêng theo pháp luật về di sản, nhưng không tự động nằm trong nhóm tài trợ được trừ theo khung lâu nay. Cần tra quy định hiện hành và hỏi cơ quan thuế trước khi hạch toán là chi phí được trừ.
Góp tiền làm đường vào khu công nghiệp nơi đặt nhà máy có được trừ không?
Nếu con đường phục vụ trực tiếp hoạt động kinh doanh (vận chuyển hàng vào nhà máy) và doanh nghiệp có hợp đồng, hoá đơn, đây có thể là chi phí liên quan kinh doanh chứ không phải tài trợ. Bản chất và hồ sơ quyết định cách xử lý.
Ban tổ chức lễ hội không xuất được hoá đơn thì sao?
Không có hoá đơn thì khoản chi khó được chấp nhận là chi quảng cáo. Nếu ban tổ chức không có tư cách xuất hoá đơn, khoản đó thường được xem là tài trợ không được trừ.
Doanh nghiệp nhỏ đang được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp có cần quan tâm không?
Trong thời gian miễn, khoản chi không được trừ ít ảnh hưởng số thuế, nhưng vẫn phải khai đúng vì ảnh hưởng tới số lỗ được chuyển và hồ sơ các năm sau. Thói quen khai đúng từ đầu tránh sai khi hết miễn.
Nhân viên góp tiền cùng công ty để công đức thì tính thế nào?
Phần của nhân viên là tiền cá nhân của họ, không phải chi phí doanh nghiệp. Công ty chỉ hạch toán phần tiền của công ty, và nên có danh sách tách rõ để không lẫn.
Tài trợ cho trạm y tế xã thì có được không?
Tài trợ cho cơ sở y tế thuộc nhóm được trừ theo khung lâu nay, khi có biên bản xác nhận của cơ sở y tế và chứng từ đầy đủ. Đây khác hẳn với góp quỹ chung của thôn không rõ mục đích.
