Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu trong năm dương lịch từ mức ngưỡng trở xuống thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động kinh doanh đó. Trước đây ngưỡng này là 100 triệu đồng/năm; trong đợt sửa luật 2024–2025 ngưỡng đã được nâng lên. Mức hiện hành phải tra theo luật thuế giá trị gia tăng, luật thuế thu nhập cá nhân và văn bản hướng dẫn đang hiệu lực — bài này cố ý không nêu con số mới để bạn không dùng nhầm một mức đã cũ hoặc chưa áp dụng.
“Không phải nộp thuế” cũng không có nghĩa là “không phải làm gì”. Từ khi phương pháp khoán thuế chấm dứt (chậm nhất năm 2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15), hộ phải tự theo dõi doanh thu thật, và chính số liệu đó là thứ chứng minh mình dưới ngưỡng.
Bạn có thuộc diện không — sàng lọc nhanh
- Cộng toàn bộ tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ trong năm dương lịch — tiền mặt, chuyển khoản, quẹt thẻ, qua sàn, qua mạng xã hội — tổng có từ ngưỡng hiện hành trở xuống không?
- Con số đó đã gồm doanh thu của mọi cửa hàng, địa điểm hộ đang kinh doanh chưa?
- Nếu có cho thuê nhà, mặt bằng, doanh thu cho thuê đã được cộng vào đúng cách chưa?
- Hộ có ghi chép doanh thu hằng ngày hoặc hằng tháng để chứng minh con số trên không?
- Không có phần doanh thu nào đang đi qua tài khoản của người thân để “chia nhỏ” không?
Các câu trên phải thoả cùng lúc. Tính thiếu một kênh bán hoặc một cửa hàng là cách phổ biến nhất khiến hộ tưởng mình dưới ngưỡng trong khi thực tế đã vượt.
Doanh thu để so với ngưỡng là doanh thu nào
Ba điểm hay hiểu sai:
- Là doanh thu, không phải lãi. Bán được 10 đồng mà lãi 1 đồng thì con số so với ngưỡng là 10. Chi phí nhập hàng, thuê mặt bằng không được trừ khi xét ngưỡng.
- Là tổng cả năm dương lịch, từ 1/1 đến 31/12, không phải tháng cao điểm hay trung bình một tháng.
- Là tổng mọi nơi, mọi kênh. Hộ có hai sạp ở hai chợ, bán thêm trên sàn thương mại điện tử, thì cộng hết. Theo cách quy định lâu nay, ngưỡng xét cho cả hộ thông qua người đại diện, không nhân theo số thành viên trong gia đình.
Với cho thuê tài sản, cách quy định lâu nay là tính theo doanh thu cho thuê tương ứng với từng năm; tiền thuê trả trước nhiều năm được xem xét theo năm tương ứng. Cách xác định cụ thể hiện hành cần tra văn bản hướng dẫn thuế thu nhập cá nhân từ 1/7/2026 (Nghị định 253/2026/NĐ-CP, Thông tư 87/2026/TT-BTC).
Dưới ngưỡng vẫn phải làm những gì
| Việc | Vì sao vẫn cần |
|---|---|
| Đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế đúng thông tin | Là cơ sở để cơ quan thuế quản lý và để hộ được xác nhận dưới ngưỡng |
| Khai báo doanh thu theo quy định hiện hành | Khi khoán chấm dứt, doanh thu hộ tự khai là căn cứ duy nhất để xác định dưới ngưỡng |
| Ghi sổ doanh thu | Chứng minh con số đã khai khi bị hỏi |
| Giữ chứng từ nhập hàng, hợp đồng thuê | Giải thích nguồn hàng, quy mô kinh doanh hợp lý với doanh thu khai |
| Kiểm tra nghĩa vụ hoá đơn | Tuỳ quy định hiện hành và yêu cầu của khách hàng |
Lệ phí môn bài đã được bãi bỏ từ 1/1/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15, nên hộ không còn khoản này dù trên hay dưới ngưỡng.
Những cách tính dễ làm hộ tưởng mình dưới ngưỡng
- Chỉ cộng tiền mặt, bỏ quên chuyển khoản vì nghĩ “đã có ngân hàng ghi rồi”. Thực tế tiền chuyển khoản là phần dễ đối chiếu nhất với cơ quan thuế.
- Trừ tiền hàng rồi mới so với ngưỡng. Đã nói ở trên: ngưỡng xét trên doanh thu.
- Tách doanh thu cho vợ, chồng, con đứng tên nhiều hộ để mỗi hộ đều dưới ngưỡng, trong khi thực tế là một cửa hàng. Đây là hành vi rủi ro: khi xác định được bản chất là một cơ sở kinh doanh, doanh thu bị cộng lại và thuế bị tính lại cho cả thời gian đó.
- Nhận tiền hàng vào tài khoản cá nhân không đăng ký với cơ quan thuế. Dữ liệu ngân hàng, dữ liệu sàn và ví điện tử ngày càng được chia sẻ cho cơ quan thuế theo quy định; phần “để ngoài” dễ lộ ra.
Những tình huống ngưỡng hay gây tranh cãi
Ngoài hộ bán hàng thông thường, có mấy tình huống mà câu hỏi “mình có dưới ngưỡng không” khó trả lời hơn:
- Người đi làm công ăn lương, bán thêm buổi tối. Thu nhập từ tiền lương và doanh thu kinh doanh là hai loại khác nhau. Ngưỡng xét cho doanh thu kinh doanh; tiền lương vẫn khấu trừ và quyết toán theo cách riêng. Không cộng lương vào để so ngưỡng, nhưng cũng không vì dưới ngưỡng mà bỏ qua việc khai báo hoạt động kinh doanh.
- Nhóm bạn cùng góp vốn mở quán. Cách xác định ngưỡng cho nhóm cá nhân kinh doanh cần tra hướng dẫn hiện hành; không mặc định mỗi người được một ngưỡng riêng.
- Người bán hàng thời vụ, chỉ bán vài tháng trong năm. Ngưỡng vẫn xét theo tổng năm. Nếu bắt đầu kinh doanh giữa năm, cần tra cách xác định cho năm đầu.
- Người cho thuê nhà kiêm kinh doanh khác. Cần xem hướng dẫn hiện hành về việc cộng hay tách doanh thu cho thuê với doanh thu kinh doanh khác khi xét ngưỡng.
- Người sáng tạo nội dung, bán khoá học trực tuyến. Thu nhập từ nền tảng nước ngoài, tiền quảng cáo, tiền ủng hộ của người xem cũng là doanh thu cần theo dõi; không phải vì tiền về qua ví hay qua nước ngoài mà nằm ngoài phạm vi.
Với mọi tình huống trên, cách an toàn là ghi lại đầy đủ doanh thu từng nguồn trước, rồi mới hỏi cơ quan thuế nguồn nào cộng với nguồn nào. Làm ngược lại — quyết định bỏ bớt nguồn rồi mới cộng — là cách dẫn tới sai số.
Rủi ro khi tự áp dụng sai
Ví dụ giả định: một hộ bán quần áo có một cửa hàng và một gian hàng trên sàn, chỉ tính doanh thu cửa hàng nên tự nhận dưới ngưỡng, không khai thuế. Khi cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu từ sàn, tổng doanh thu cả năm vượt ngưỡng. Hộ phải khai bổ sung, nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân cho phần phải nộp, cộng tiền chậm nộp theo ngày (mức 0,03%/ngày theo quy định lâu nay; kiểm tra mức hiện hành) và có thể bị phạt theo nghị định xử phạt hiện hành.
Điểm đáng lưu ý: cách tính thuế khi vượt ngưỡng (tính trên toàn bộ doanh thu hay chỉ phần vượt) phụ thuộc quy định hiện hành sau đợt sửa luật. Đừng tự giả định cách có lợi rồi khai theo đó.
Hồ sơ phải giữ để chứng minh
- Sổ doanh thu ghi theo ngày hoặc theo tháng, tách từng kênh: tại quầy, chuyển khoản, từng sàn.
- Sao kê tài khoản dùng để nhận tiền bán hàng.
- Báo cáo doanh thu tải từ từng sàn thương mại điện tử, ví điện tử; chứng từ khấu trừ thuế nếu sàn đã khấu trừ, nộp thay.
- Hoá đơn, phiếu nhập hàng; hợp đồng thuê mặt bằng.
- Tờ khai và thông báo của cơ quan thuế các năm.
Giữ theo năm, mỗi năm một bìa hoặc một thư mục trên điện thoại. Khi có câu hỏi về một năm cũ, hộ có ngay bằng chứng thay vì phải đi xin sao kê lại.
Tự kiểm tra ở đâu: ứng dụng thuế trên điện thoại hoặc tài khoản thuế điện tử của cá nhân đại diện hộ (tờ khai, thông báo, số phải nộp), trang tra cứu thông tin người nộp thuế (tình trạng đăng ký của hộ), và cơ quan thuế cơ sở quản lý nơi kinh doanh khi cần hỏi ngưỡng áp dụng cho năm hiện tại.
Câu hỏi thường gặp
Ngưỡng doanh thu hiện hành là bao nhiêu?
Trước đây là 100 triệu đồng/năm và đã được nâng lên trong đợt sửa luật 2024–2025. Mức áp dụng cho năm hiện tại cần tra trong luật và văn bản hướng dẫn đang hiệu lực, hoặc hỏi cơ quan thuế cơ sở nơi kinh doanh.
Hộ dưới ngưỡng có phải nộp tờ khai không?
Khi phương pháp khoán chấm dứt, hộ tự khai doanh thu theo quy định hiện hành. Việc khai có thể theo kỳ hoặc theo năm tuỳ hướng dẫn; dù không phát sinh số thuế phải nộp thì thông tin doanh thu vẫn cần được khai báo đúng.
Hộ có hai cửa hàng ở hai tỉnh thì tính ngưỡng thế nào?
Nguyên tắc là cộng doanh thu của mọi địa điểm kinh doanh của cùng hộ trong năm. Cách khai tại từng nơi thì theo hướng dẫn hiện hành về hộ kinh doanh nhiều địa điểm.
Bán hàng online qua mạng xã hội, không qua sàn có phải tính không?
Có. Doanh thu từ mọi kênh đều cộng vào. Khách chuyển khoản vào tài khoản của chủ hộ là một phần doanh thu kinh doanh, không phải tiền cá nhân.
Cho thuê một căn nhà với tiền thuê thấp có phải nộp thuế không?
Nếu tổng doanh thu cho thuê trong năm từ ngưỡng trở xuống thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Nhưng nếu người cho thuê còn có hoạt động kinh doanh khác, cần xem quy định hiện hành về việc cộng doanh thu.
Sàn thương mại điện tử đã khấu trừ thuế mà cả năm dưới ngưỡng thì sao?
Giữ chứng từ khấu trừ do sàn cung cấp và hỏi cơ quan thuế cách xử lý số đã bị khấu trừ theo quy định hiện hành. Đừng tự bù trừ với nghĩa vụ khác khi chưa có hướng dẫn.
